Nga Redi Minga:
Zjarri i fundit në një pallat shumëkatësh nuk ishte thjesht një incident. Ishte një paralajmërim i fortë, një alarm që tregon se diçka është thellësisht e gabuar me mënyrën se si po ndërtohet sot në Shqipëri. Flakët që përpinë fasadën brenda minutash nuk janë “rastësi”. Ato janë pasojë direkte e materialeve dhe standardeve që po përdoren.
Sot në Shqipëri ndërtohet shpejt, lirë dhe për fitim maksimal. Fasadat mbulohen me polistiren, poliuretan dhe panele plastike, materiale që mund të duken moderne dhe të bukura, por që në rast zjarri kthehen në benzinë. Një shkëndijë e vogël mjafton për të ndezur një zinxhir flakësh që ngjitet nga kati në kat, pa asnjë pengesë reale.
Kjo nuk është thjesht papërgjegjshmëri teknike. Kjo është neglizhencë me pasoja të rënda për jetën e njerëzve.
Europa e ka paguar shtrenjtë këtë gabim. Tragjedia e Grenfell Tower fire në Londër tronditi mbarë kontinentin dhe detyroi shtetet të marrin masa të ashpra. Pas asaj nate, shumë vende europiane ndaluan përdorimin e materialeve të djegshme në ndërtesa të larta dhe vendosën standarde të forta sigurie.
Sot, Bashkimi Europian nuk lë vend për improvizime. Materialet klasifikohen sipas rezistencës ndaj zjarrit dhe për pallatet shumëkatëshe kërkohen materiale që praktikisht nuk digjen, si betoni apo leshi i gurit. Panelet plastike janë kufizuar rëndë, ndërsa çdo fasadë duhet të kalojë teste reale zjarri përpara se të miratohet.
Ndërkohë në Shqipëri, realiteti është krejt tjetër. Ligjet ekzistojnë në letër, por në praktikë shpesh anashkalohen. Kontrolli është i dobët, përgjegjësia shpërndahet dhe në fund askush nuk mban përgjegjësi. Ndërtuesit kërkojnë të ulin koston, institucionet mbyllin sytë dhe qytetarët mbeten të pambrojtur.
Zjarri i fundit e tregoi qartë këtë: fasada u kthye në një kurth. Në vend që të mbronte ndërtesën, ajo e përhapi flakën me shpejtësi. Kjo nuk është teknologji moderne. Kjo është një rrezik i paketuar si zhvillim.
Nuk mund të flitet për standarde europiane kur ndërtohen pallate që digjen si karton. Nuk mund të flitet për zhvillim kur siguria e jetës lihet në dorë të materialeve më të lira në treg. Dhe nuk mund të ketë justifikim kur një tragjedi ndodh para syve të të gjithëve.
Nëse nuk merren masa reale, këto ngjarje do të përsëriten. Dhe çdo herë, çmimi do të jetë më i lartë.
Koha për propagandë ka mbaruar. Kjo është çështje jete.